خیلی از افراد، هرگز به این فکر نمیافتند که تاریخ انقضای ادکلن چقدر است؟ اصلاً مگر ادکلن خراب میشود؟
برای بیشتر عطرها تاریخ انقضای رسمی وجود ندارد، اما از لحظهای که باز میشوند، شمارش معکوس عمر مفیدشان آغاز میشود. اگر تاریخ انقضای عطر را روی جعبه چک کنید، احتمالاً بتوانید متوجه شوید چه مدت از عمر آن باقی مانده.
اگر نگران ادکلنتان هستید و از خود میپرسید «از کجا بفهمیم عطر خراب شده؟» این مطلب برای شماست. در ادامه، روش چک کردن تاریخ انقضای ادکلن و علائمی که نشاندهنده فاسد شدن عطر هستند را شرح میدهیم.
آیا ادکلن تاریخ انقضا دارد؟
بله، ادکلن هم مثل هر کدام از اقلام آرایشی میتواند منقضی شود. اما این اتفاق به طور ناگهانی و در زمانی مشخص رخ نمیدهد. رایحه ترکیبات معطر به مرور تحت تأثیر اکسیژن، گرما و نور تغییر میکند و تاریخ انقضای عطر که سر برسد، متوجه این دگرگونی خواهید شد.

به گفتۀ محققان برند Creed، عامل اصلی در تاریخ انقضای ادکلن، اکسید شدن است. با قرار گرفتن مکرر عطر در معرض هوا، مولکولهای حساس رایحه بهتدریج تجزیه میشوند و تعادل اولیه عطر از بین میرود. گرما این واکنشها را سریعتر میکند و نور خورشید هم میتواند فرمول عطر را بیشتر تخریب کند.
در نهایت اگر ادکلن تاریخ گذشته را ببویید، حس میکنید رایحهاش کمعمقتر، ترشتر یا گاهی تندتر از قبل شده است. گاهی اوقات رنگ مایع داخل باتل هم تغییر میکند؛ البته جالب اینجاست که تغییر رنگ به تنهایی لزوماً به معنای خراب شدن عطر نیست. به قول آقای گوستاوو رومرو از TeamTwoPerfumes:
اجزای سبکتر ترکیبات ادکلن به مرور رنگ میبازند و ترکیب های پایه که رنگ تیره تری دارند، بیشتر به چشم می آیند. این فرایند که اصطلاحاً به آن بلوغ عطر می گوییم، نه تنها نشانه فاسد شدن عطر نیست، بلکه در بعضی مواقع حتی باعث می شود ادکلن شما رایحۀ بهتری نسبت به قبل برجا بگذارد.
تاریخ انقضای ادکلن چند سال است؟
به گفته زاخارولا، کارشناس ارشد عطر در MoltonBrown:
برای همه عطرها نمیشود یک عمر مفید یکسان تعیین کرد؛ چون فرمولاسیون عطر و شرایط نگهداری آن، تأثیر زیادی روی تاریخ انقضای عطر و ادکلن دارد. با این حال، ماندگاری ادکلن عمدتاً در بازه زمانی 2 تا 5 سال قرار میگیرد و برخی عطرها، بعد از باز شدن بیشتر از این هم ماندگاری دارند.
در تصویر زیر، میتوانید بازه ماندگاری انواع عطرها را بر اساس غلظت عصاره داخلشان مشاهده نمایید.

برای تشخیص تاریخ انقضای ادکلن نیز لازم نیست حدس بزنید. اگر علامت 24M روی عطر را دیده باشید، همین کد میتواند راهنمای شما باشد. 24M یعنی تولیدکننده توصیه میکند عطر را حداکثر تا 24 ماه پس از باز شدن استفاده کنید. علامت 36M روی عطر نیز به معنای 36 ماه است. این تاریخ، با عنوان دوره مصرف پس از باز شدن یا PAO شناخته میشود.
نشانههای ادکلن فاسد شده چیست؟
اگر بدانید که برای تشخیص ادکلن تاریخ گذشته باید به دنبال چه علائمی بود، پیش از آنکه عطر کاملاً از رده خارج شود متوجه این فرایند خواهید شد.
- اول رایحه را بررسی کنید. یک پاف عطر را روی مچ دست یا یک کاغذ اسپری کنید و چند دقیقهای زمان بدهید تا رایحۀ خودش را نشان بدهد. اگر نتهای اولیه پریدهاند و عطر آشنای آن به طور محسوسی ترش و کهنه شده یا بوی فلزی و الکلی میدهد، احتمالاً اکسیداسیون ادکلن باعث تغییر فرمول آن شده است.
- ادکلن فاسد شده چه شکلی است؟ اگر عطر روی محل اسپری لکه ایجاد میکند، حالت چرب یا چسبناک دارد یا جدایی و دو فاز شدن مایع را مشاهده میکنید، ممکن است نشانهای از خراب شدن آن باشد. به رنگ عطر نیز دقت کنید؛ اگر تاریخ انقضای ادکلن گذشته باشد، ممکن است تیرهتر از قبل به نظر برسد، ذراتی در آن شناور باشند، رسوب داده یا کدر و ابری شده باشد.
- درپوش شیشه عطر را چک کنید. وجود بقایای چسبناک، نشتی یا فرسودگی اطراف در اسپری، به معنای خرابی شیشه عطر هستند. این ایرادها، سرعت اکسیداسیون را بیشتر میکنند و احتمال دارد پیش از فرا رسیدن تاریخ انقضای ادکلن، مایع داخل آن رایحه خود را از دست بدهد.
- شرایط نگهداری عطر را با خود مرور کنید. علت خراب شدن عطری که مدت مدیدی در حمام گرم، روی طاقچهای آفتابگیر یا کنار رادیاتور قرار داشته، درست به همین شرایط نامطلوب مربوط میشود. گرما و نور زیاد، روند تخریب رایحه را تسریع میکنند.
آیا عطر باز نشده خراب میشود؟
بله، عطر باز نشده هم ممکن است در نهایت دچار افت کیفیت شود، اما تاریخ انقضای عطر باز نشده نسبت به شیشهای که استفاده میشود، بسیار طولانیتر است. پلمپ بودن شیشه، تماس عطر با اکسیژن را به شکل چشمگیری محدود میکند.
طبق اعلام انجمن عطر، عطری که باز نشده و دور از گرما و نور خورشید، در محیطی تاریک و مناسب نگهداری شده باشد، حتی میتواند بیش از 40 سال دوام داشته باشد.
آیا استفاده از عطر منقضی شده ضرر دارد؟

شاید ارزش مادی یا معنوی، باعث شود فکر کنید آیا عطر فاسد شده را می توان استفاده کرد؟ استفاده از یک عطر تاریخ گذشته لزوماً خطرناک نیست، اما وقتی رایحۀ آن به شکل قابل توجهی افت کرده باشد، ارزش ندارد ریسک کنید.
البته گذشتن تاریخ انقضای ادکلن، به این معنی نیست که تبدیل به یک مادۀ سمی و کشنده بشود. مسئله عوارض عطر تاریخ گذشته، بیشتر برمیگردد به احتمال تحریک پوست یا بروز واکنش آلرژیک. با اکسید شدن ترکیبات عطر، برخی مواد میتوانند به ترکیباتی تبدیل شوند که احتمال تحریک پوستهای حساس را افزایش میدهند.
عطری که تاریخ انقضای آن گذشته باشد، ممکن است در افراد حساس واکنشهایی مثل قرمزی، خارش، سوزش، خشکی، ایجاد جوش یا التهاب پوستی و تورم ایجاد کند و باعث سردرد، تهوع یا تحریک دستگاه تنفسی شود.
با عطرهای قدیمی و تاریخ مصرف گذشته چه کنیم؟

اگر تاریخ انقضای ادکلن تمام شده، لازم نیست حتماً آن را دور بیندازید. اگر رایحهاش هنوز خوشایند است و ظاهر عطر نیز تغییر خاصی نکرده، میتوانید همچنان به شکلهای دیگری از آن استفاده کنید.
- از عطر استفاده کنید، اما روی پوست نزنید. آیا رایحه هنوز خوشایند و آشناست؟ اگر هست، میتوانید به استفاده از عطر ادامه بدهید. اما به جای پوست، مقداری از عطر را روی شال، دستمال یا قسمت داخلی آستین اسپری کنید و اجازه بدهید پارچه خودش عطر شما را پخش کند.
- شیشه عطر را به خاطر ارزش نوستالژیکش نگه دارید. بعضی عطرهای قدیمی، به کپسولهای کوچکی از خاطرات تبدیل میشوند. اگر شیشه عطر برای شما ارزش عاطفی یا کلکسیونی دارد اما تاریخ انقضای عطر گذشته، میتوانید آن را به عنوان بخشی از مجموعه خود نگه دارید.
- از آن به عنوان خوشبوکننده فضا استفاده کنید. شاید پاشیدن ادکلن قدیمی روی پوست خوشایند نباشد، اما در صورتی که رایحۀ آن همچنان قابل قبول است، میتوانید آن را برای خوشبو کردن فضای اتاق یا کمد لباس استفاده کنید.
چطور از فاسد شدن عطر جلوگیری کنیم؟
حالا که اطلاعات کافی درباره تاریخ انقضای ادکلن دارید، باید تدبیری بیندیشید تا عطر بعدی شما تا حد ممکن رایحۀ باکیفیت و زیبایش را حفظ کند.
رایحه عطر به شرایط محیطی حساس است و رعایت چند عادت ساده برای نحوه نگهداری عطر، میتواند تغییراتی را که به مرور زمان باعث کاهش کیفیت رایحه میشوند، کندتر کند.
- عطر را در جای خنک نگهداری کنید. بهترین روش نگهداری عطر، گذاشتن آن در محیطی تاریک و خنک است. گرما باعث سرعت گرفتن واکنشهای شیمیایی میشود که ترکیبات عطر را تخریب میکنند. فضای اتاقی خنک یا کمد و کشو، بهترین محل برای نگهداری عطر و ادکلن است.
- شیشه را از نور خورشید دور نگهدارید. قرار گرفتن ادکلن در معرض اشعه فرابنفش میتواند ترکیبات عطر را تجزیه کند و هم رایحه و هم رنگ آن را تغییر دهد.
- عطر را در حمام نگهداری نکنید. گذاشتن عطر در سرویس بهداشتی، مهمترین روش نگهداری ادکلن که دوری از حرارت و نور باشد را زیرپا میگذارد! تغییرات مداوم دما و رطوبت، محیطی ناپایدار ایجاد میکند و کیفیت عطر را در بلندمدت تحتالشعاع قرار میدهد.
- قبل از باز کردن یک شیشه جدید، عطر قبلی را تمام کنید. اگر یک عطر جدید چشمتان را گرفته ولی هنوز مقدار زیادی از ادکلن قبلی باقی مانده، برای خرید عجله نکنید. هر عطر پس از باز شدن، به تدریج در معرض اکسیداسیون قرار میگیرد. اگر همزمان از چندین شیشه استفاده کنید، تاریخ انقضای ادکلن ها زودتر از چیزی که فکر کنید، عطرهایتان را یکی یکی از شما خواهد گرفت.
- درپوش شیشه عطر را کامل ببندید. پس از هر بار استفاده، درپوش عطر را بلافاصله سر جای خود قرار دهید و مطمئن شوید که به خوبی بسته شده است.
- شیشه عطر را تکان ندهید. واقعاً نیازی نیست قبل از اسپری، شیشه را تکان بدهید. تکان دادن غیرضروری میتواند تماس مایع با هوا را افزایش دهد. عطر را همانطور که برای استفاده طراحی شده، به سادگی اسپری کنید.
جمع بندی
پس عطر تاریخ انقضا دارد؟ قطعاً. اما اگر از تاریخ انقضای ادکلن رد شدید، به این معنی نیست که ناگهان غیرقابل استفاده شود. ماندگاری عطر، به فرایندی تدریجی از اکسید شدن، شرایط نگهداری و گذشت زمان وابسته است. اگر از باتل خود به خوبی مراقبت کرده باشید، بعید نیست مدت زیادی پس از گذشتن تاریخ انقضای عطر، همچنان بتوانید از رایحه دلنشین آن لذت ببرید.
برای اینکه ادکلنهای شما بیشترین عمر را داشته باشند، آنها را در محیطی خنک، تاریک و خشک با درپوش کاملاً بسته نگهداری کنید. تا حد امکان برای باز کردن یک عطر جدید عجله نکنید و ابتدا آن شیشهای که تا نیمه مصرف شده را به اتمام برسانید. اگر از عطر خود به خوبی مراقبت کنید، سالهای بیشتری با رایحه دلنشین خود، خاطرات خوش شما را همراهی خواهد کرد.
